چی شد که ه جای ــِـ رو گرفت؟

داستان از اونجا شروع شد که درسی وجود داشت به اسم املاء که بلا‌اِستثنا همه عاشق این درس بودن! اما وقتی موقع امتحان املاء، معلم‌مون مادره امین رو اَزمون غلط املایی گرفت و گفت این درسته، مادرِ امین؛ دیگه نسبت به درسی که عاشقش بودیم شکست عشقی خوردیم و در صدد انتقام بر اومدیم.

گذشت و گذشت تا وقتی که دیدیم دیگه کسی اَزمون غلط املایی نمی‌گیره و به خیالمون گفتیم حالا وقتش رسیده که هرطور راحتیم بنویسیم. از پیامک و چت‌روم و انجمن‌های گفتگو شروع شد تا پی‌ام‌های تلگرامی و پست‌های شبکه‌های اجتماعی و بعضاً رسانه‌های رسمی و خبری و بنر‌های تبلیغاتی!

جای تعجب نیست که دیگه عین خیالمون هم نیست مادرِ امین رو اینجوری ببینیم یا بنویسیم یا اینجوری؛ مادره امین. یه نوع حس بی‌اهمیتی درون تک تک‌مون رسوخ کرده که چه فرقی داره اینجوری یا اونجوری، مهم اینه که میفهمیم طرف داره چی میگه و بدتر از همه اینه که این نوع غلط نوشتن و خوندن برامون عادی شده.

دیگه کم کم نوشتار با لحن محاوره‌ای داره باب میشه و در این نوع نوشتار اغلب به جای فعل است از ه استفاده میشه، مثل هوا سرد است که به صورت محاوره‌ای میشه هوا سرده؛ اما این ه نباید دیگه هرجا استفاده بشه و بیاد جای کسره بنده‌ خدا رو هم بگیره.

قاعده‌ی کلی

فارسی تعداد زیادی تکواژ با صدای e داره که حداقل چهار تکواژ برای صدای e یا همان کسره داریم:

  • اضافه: دست شما، مثل من، کتاب خوب، فروغ فرخزاد

درست: جان من فدای خاک پاک میهنم
غلط: جانه من فدایه خاکه پاکه میهنم

  • به جای است و برخی حروف آخر کلمه‌ها در فارسی محاوره: حالم خوبه، می‌خوره، اگه

درست: یه امشب شب عشقه، زمونه رنگارنگه
غلط: یِ امشب شب عشقِ، زمونه رنگارنگِ

  • نشانه‌ی معرفه در فارسی محاوره‌: دختره، پسره، مغازه‌داره

درست: خونه‌ی مادربزرگه هزار تا قصه داره
غلط: خونه‌ی مادربزرگِ هزار تا قصه داره

  • پسوند در انتهای اسم‌ها و صفت‌ها: دهنه، انگیزه، روزنه

درست: صد دانه یاقوت، دسته به دسته
غلط: صد دانِ یاقوت، دستِ به دستِ

از ه و کسره که بگذریم خیلی غلط‌های املایی دیگه‌ای هم تو این نوشته‌های فارسی هست مخصوصا تو فضای وب فارسی که جای تاسف داره. تنها چیزی که میشه گفت اینه که خواهشا هرطور که راحتیم ننویسیم. دونستن حداقل‌های دستور زبان فارسی لازمه با اینکه تو دوران مدرسه از این درس دل خوشی نداشتیم.

من خودم ادعایی ندارم و سعی می‌کنم درست بنویسم، مخصوصا زمانی که به صورت محاوره می‌نویسم و هرجا غلط باشه و بهم بگن سریع اصلاح می‌کنم. به عنوان یه تولیدکننده محتوا حداقل از دوستای خودم می‌خوام با دقت بیشتری نوشته‌هامون رو منتشر کنیم و سعی کنیم دانش دستور زبان فارسی رو در خودمون قوی‌تر کنیم و دیگر نوشته‌ها و این رویه رو اصلاح کنیم. ممنون 🙂

این دوتا مطلب رو هم بخونید:

نظرات خوانندگان این نوشته

  1. چقدر این نوشته به جا و خوب بود .
    یادم باشه حتما یه ریپست بزنم از این نوشته .
    شاید خودم هم خیلی هاشو رعایت نمیکردم و حتی نمیدونستم !

    • ممنون از لطف همیشگی‌ات مسعود عزیزم 🙂
      خیلی هم عالی، خوشحالم که برات جالب بود و خیلی خوبه که از این به بعد همه‌مون این نکات رو رعایت کنیم 🙂

  2. بازتاب: «هکسره» چیست؟ نحوۀ صحیح به کار بردن آن چگونه است؟ | نیما شفیع‌زاده

در رابطه با این نوشته نظری دارید؟ خوشحال می‌شوم من و خوانندگان این نوشته را هم از آن مطلع کنید