انواع مسئولیت اجتماعی در یک کسب‌وکار

زمانی که سال ۱۳۹۵ زرین‌مهر با همراهی دوستانم در زرین‌پال متولد شد و برای قدم اولش به خانه سالمندان کهریزک رفتیم، با مفهومی به اسم مسئولیت اجتماعی برند یا سازمان آشنا نبودم. فقط می‌دانستم مهم نیست تحت چه عنوانی و در چه گروه یا سازمانی هستیم، فرد فرد ما که کنار هم جمع می‌شود، می‌تواند یک اثر خوب در پیرامون‌‌اش داشته باشد.

امروز که می‌خواستم درباره مسئولیت اجتماعی در یک سازمان و کسب‌وکار بنویسم، یاد آن روز افتادم که بدون دانستن چنین مفهومی، آغازگر این حرکت و مسیر بودیم. این روزها نیز در پی راه‌اندازی مجدد زرین‌مهر در زرین‌پال هستم.

من فکر می‌کنم یک سازمان و کسب‌وکار مهم‌ترین مسئولیت اجتماعی‌اش با اولیت بالا، باید متوجه کارمندان خود و مشتریانش باشد. در قدم‌های بعدی و در اولویت بعدی می‌توان انتظار داشت که کسب‌وکار و سازمان نسبت به موضوعات اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و زیست محیطی پیرامونش دغدغه‌مند باشد.

نتیجه و اثر وجود یک برنامه و استراتژی درست مسئولیت اجتماعی در سازمان، می‌تواند منجر به ساخته شدن تصویر درست و جایگاه‌سازی مناسب در ذهن مشتریان و مخاطبان آن کسب‌وکار و حتی افراد دنبال‌کننده آن صنعت باشد. اثر متقابل این نوع اقدامات در افزایش روحیه و شوق افراد درگیر از سازمان در اجرای این نوع اقدامات نیز می‌تواند جز نتایج کلیدی و مهمی باشد که به واسطه انجام اقداماتی از جنس مسئولیت اجتماعی رقم می خورد.

به طور کلی مسئولیت اجتماعی به چهار نوع زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی تقسیم می‌شود. در درباره هر کدام خواهم گفت.

مسئولیت اجتماعی زیست محیطی

این نوع مسئولیت اجتماعی اشاره به تعهدات سازمان و اقدامات سازگار با محیط زیست دارد. من فکر می‌کنم این نوع مسئولیت اجتماعی بیشتر متوجه سازمان‌ها و کسب‌وکارهایی است که در صنایع تولیدی، معدنی و زیست محیطی فعال هستند.

با این وجود سازمان‌های فعال در دیگر صنایع که احتمالا اثرات خدمات و سرویس‌های آنها مخرب محیط زیست نیستند، می‌توانند با برنامه‌ریزی و اجرای کمپین‌های مشخص، افراد را به رعایت نکات و اقدامات موثر بر حفظ محیط زیست، تشویق کند.

نمونه: کمپین مراقبت و پاکسازی از نستله

نستله در سوییس برای پایبندی به ارزش‌های سازمانی‌شان نسبت به حفاظت از سیاره زمین رویدادهای داوطلبانه هفتگی‌ای را طراحی کرده است که در آن با آموزش و تجربه عملی به کارمندانش کمک می‌کند تا در حفاظت از محیط زندگی و محلی خودشان موثر باشند. نستله با همراهی کارمندانش توانست به واسطه این پویش و کمپین نزدیک به ۱۱۰ کیلو زباله را جمع‌آوری کند.

مسئولیت اجتماعی اخلاقی

مسئولیت اجتماعی سازمان با محوریت اخلاق بر موضوعاتی مانند رفتار منصفانه با ذی‌نفعان، تجارت منصفانه و اخلاقی، پرداخت حقوق منصفانه، رفتار حرفه‌ای در محیط کار، دوری از تبعض نژادی و جنسیتی و به طور کلی به تعهد یک سازمان نسبت به پیشبرد تجارت خود به صورت اخلاقی اشاره دارد.

نمونه: هفته داوطلبانه مراقبتی از شرکت Glovo

Glovo یک استارتاپ اسپانیایی در صنعت quick-commerce است که در سال ۲۰۱۵ در شهر بارسلونا ایجاد شد. سرویس اصلی این استارتاپ ارسال مرسولات است. با توجه به ارزش اجتماعی دسترسی برابر به کالاهای ضروری برای تمام مردم، آنها به واسطه این کمپین و همراهی کارکنان خود سازمان و مردم، اقدام به تهیه و ارسال کالاهای اساسی در ۷ کشور و ۹ شهر کردند.

مسئولیت اجتماعی انسان‌دوستانه و جامعه

جامعه تشکیل شده از افراد است. سازمان هم به عنوان یک شخص حقوقی می‌تواند در بهبود مسائل و دغدغه‌های جامعه و انسان‌ها اثرگذار باشد. اقداماتی از جنس مسئولیت اجتماعی انسان‌دوستانه می‌تواند به صورت کمک‌های مالی به سازمان‌های مردم نهاد و یا از طریق آموزش و آگاهی‌سازی انجام شود.

نمونه: کمپین اهدای سه‌شنبه‌ها از NatWest

براساس این کمپین، شرکت NatWest کارمندان خود را دعوت کرد تا با کمک مالی به یکی از ۱۱ خیریه‌ای که در این کمپین حاضر بودند، اقدام مثبتی در جهت بهبود شرایط و دغدغه‌های اجتماعی این موسسه‌های خیریه برداشته شود. در این کمپین بیش از ۴۲۵ هزار پوند جمع‌آوری شد.

مسئولیت اجتماعی اقتصادی

رویکردی که در این نوع مسئولیت اجتماعی وجود دارد، بیشتر جنبه حمایتگری از دیگر کسب‌وکارها است. این حمایتگری می‌تواند در فرم‌های مختلف مانند سرمایه‌گذاری و تامین مالی، معرفی خدمات و سرویس‌ها، امضا تفاهم‌نامه‌های همکاری و دیگر فرم‌هایی که می‌توانند اثربخش در بهبود و رشد اقتصادی باشند، صورت پذیرد.

نمونه: کمپین قهرمان کسب‌وکار خودت باش زرین‌پال

این کمپین با هدف حمایتگری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط توسط زرین‌پال انجام شد. در این کمپین برای رشد جمعی و اقتصادی کسب‌وکارها مجموعه‌ای از خدمات،‌آموزش‌ها و تسهیلات توسط زرین‌پال و دیگر کسب‌وکارهای بزرگ در اختیار کسب‌وکارهای کوچک و متوسطی که در این کمپین نام‌نویسی کرده بودند، قرار گرفت.

نتیجه انجام مسئولیت اجتماعی برای یک کسب‌وکار

من فکر می‌کنم ورود یک کسب‌وکار به موضوع مسئولیت اجتماعی، گره خورده است به نوع نگاه مدیران آن سازمان که آیا دغدغه‌مند نسبت به حل مسائل و کاهش مشکلات موجود در موضوعات مختلف هستند یا خیر. به همین دلیل نخستین نتیجه اینگونه مشارکت‌ها می‌تواند تلاش اثربخش ما نسبت به حل دغدغه‌های اجتماعی، زیست محیطی، اخلاقی و افتصادی باشد.

در مرحله بعد و با اولویت نسبت به نتایج دیگر، این نوع مشارکت‌های می‌تواند در جایگاه‌سازی درست یک برند در ذهن مردم شامل مخاطبان آن کسب‌وکار و صنعت، مشتریانش و حتی کارمندانش اثرگذار باشد.

نتایج دیگر این نوع اقدامات می‌تواند تشویق و حس همبستگی در کارمندان، افزایش فروش، به وجود آمدن فرصت‌های همکاری و سرمایه‌گذاری و سرمایه‌پذیری، افزایش وفاداری مشتریان، تقویت برند کارفرمایی، پوشش‌های رسانه‌ای و… باشد.

در انتها و مانند همیشه تقاضا دارم با ارسال نظرات ارزشمندتان نسبت به تجربه و دانشی که دارید، این یادداشت را کامل‌تر و خواندنی‌تر کنید. ممنونم.

۲ دیدگاه

  1. وقت به خیر..

    مسولیت اجتماعی در سازمان ها متناسب با نیاز های جامعه تعریف میشود

    جامعه مفهومی پویا و شناور است، بنابر این مسولیت اجتماعی هم مفهومی پویاست بنابر این می تواند بر اساس نیاز، دسته بندی هایی اضافه یا کم شود.

    به عنوان مثال در شرایط ویژه اقتصادی و اجتماعی
    توجه به سلامت روحی و روانی و توسعه فردی می تواند مسولیت بسیار مهم و کلیدی سازمان ها باشد

    1. خیلی مخلصیم
      چقدر خوشحال شدم از دیدن بازخوردتون و کاملا موافقم که مسئولیت اجتماعی بسیار گره خورده با نیازهای جامعه که ممکنه در هر زمان متفاوت از زمان دیگر باشه و این یعنی همان پویایی جامعه که به خوبی اشاره داشتید.
      ممنون که با نظرتون به ارزش این یادداشت اضافه کردید عادل عزیز

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *